Schrijftaken goed beoordelen, hoe pak je dat het beste aan?

 

Tine Van Reeth, Elies Ghysebrechts & Jolien Polus, o.l.v. Jan ‘t Sas

 

Iedereen kent het beeld van een leraar die zich zuchtend doorheen een stapel essays worstelt. Elk werkstuk objectief beoordelen is een hele klus. Hoe quoteer je bijvoorbeeld een schrijfopdracht die inhoudelijk sterk is, maar vol spelfouten staat? Vaak ook hebben leraren een verschillend idee van wat een goed essay precies inhoudt. Wat de ene een vlotte schrijfstijl noemt, vindt de andere te informeel. In het kader van onze specifieke lerarenopleiding hebben wij in dat verband een mini-onderzoek opgezet. We vergeleken de gangbare beoordelingsmethode op basis van criteria met een alternatieve methode op basis van comparatief beoordelen. Onze conclusie? Schrijftaken door meerdere leraren laten beoordelen verhoogt de objectiviteit aanzienlijk. 0-1 voor D-PAC.

 

Rubrics or D-PAC to the rescue?

Naar aanleiding van een les Nederlands over recensies, schreven leerlingen uit een klas in het vijfde jaar ASO zelf één over een lied naar keuze. Recensies beoordelen is niet eenvoudig. Gelukkig zijn er hulpmiddelen voorhanden. Eén van de meest bekende is de rubric: een verbeterfiche bestaande uit verschillende relevante criteria (bv. opbouw & argumentatie, spelling & grammatica, stijl, …) waarop punten gegeven worden. Afhankelijk van het belang, kan het aantal te behalen punten voor elk criterium verschillend zijn. In samenspraak met een vakmentor Nederlands stelden we een rubric op. De leerlingen konden de meeste punten verdienen wanneer de recensie inhoudelijk goed was uitgewerkt. De overige criteria in de rubric waren taalgebruik (spelling en grammatica), zinsbouw, structuur, inleiding, woordaantal, stiptheid en originaliteit.

 

rubric_recensie

De leerkracht besprak de rubric vooraf in de klas.

 

Daarnaast zochten we contact met Maarten Goossens. Hij is als medewerker verbonden aan de Universiteit Antwerpen waar hij mee het project rond D-PAC coördineert. D-PAC staat voor het Digitaal Platform voor het Assessment van Competenties. Deze tool betrekt steeds meerdere beoordelaars, die elk meerdere schrijfopdrachten beoordelen. De schrijfopdrachten worden geüpload om vervolgens met elkaar vergeleken te worden. De leraren krijgen telkens twee recensies te zien en kiezen hieruit welke ze de beste vinden. Bij elke vergelijking die ze maken kunnen ze kort de sterke en zwakke punten van beide teksten noteren. Op basis van de keuzes van alle beoordelaars, maakt D-PAC een rangorde op, gaande van de minst goede recensie tot de best beoordeelde recensie. Aan deze rangorde kunnen de leraren vervolgens ook punten toekennen.

 

Rubrics leiden tot subjectiviteit

Ook al geeft een rubric houvast door duidelijk afgebakende criteria aan te bieden, het leidt toch tot grote verschillen in het eindcijfer.  We vroegen zes beoordelaars om twaalf recensies te verbeteren aan de hand van de rubric die we opstelden. Tegen onze verwachtingen in, lagen de punten sterk uiteen. Zo kreeg een bepaalde recensie van één van de beoordelaars 8/20, terwijl een andere beoordelaar vond dat dit werk 16 punten waard was. Figuur 1 laat zien dat beoordelaars ook met betrekking tot andere recensies onderling sterk verschilden in de punten die ze gaven.

 

grafiek blog Tine

Grote verschillen tussen beoordelaars ondanks het gebruik van rubrics.

 

Subjectiviteit bij rubrics verhelpen: wat werkt (niet)?

Het gebruik van een rubric leidt tot grote verschillen tussen de beoordelaars. Niet alleen op vlak van het punt dat zij toekennen, maar ook wat betreft de rangorde van de recensies op basis van deze punten. We bestudeerden namelijk ook de rangordes van elk van de beoordelaars omdat de waarde van een punt bij iedere leraar anders is. Overeenstemmende rangordes zouden er op kunnen wijzen dat de beoordelaars toch een gelijkaardig oordeel hebben over de onderlinge posities van de recensies in termen van beter en slechter. Dit was duidelijk niet het geval. Een recensie die bijvoorbeeld bovenaan in de rangorde van de ene beoordelaar stond, bevond zich bij een andere beoordelaar helemaal onderaan.

We konden de subjectiviteit wel enigszins uitschakelen door per recensie het gemiddelde cijfer van de zes beoordelaars te nemen. Het toegekende cijfer is zo minder afhankelijk is van één beoordelaar en vormt een objectievere maat. Het nadeel is echter dat de werklast voor de leerkrachten sterkt verhoogt. Elke schrijfopdracht moet dan namelijk door meerdere leraren beoordeeld worden, aan de hand van de verschillende criteria in de rubric.

 

 D-PAC: sterk op vlak van objectiviteit en snelheid

D-PAC is een objectievere beoordelingsmethode dan het individueel verbeteren aan de hand van rubrics. We lieten dezelfde twaalf recensies opnieuw verbeteren door dezelfde zes beoordelaars, maar dit keer met behulp van D-PAC. Wat bleek? De resulterende rangorde stemde in grote mate overeen met de rangorde van de gemiddelde scores aan de hand van de rubric. Een ander voordeel die de beoordelaars ervaarden, was dat D-PAC sneller verbetert. Vergelijken en de beste kiezen neemt minder tijd in beslag dan punten geven voor elk van de criteria in een rubric.

Leerkrachten kunnen de werklast delen en daar de vruchten van plukken. Wanneer elke opdracht door meerdere leraren beoordeeld wordt, verhoogt de objectiviteit aanzienlijk. Dat een leraar meer dan alleen zijn of haar eigen stapeltje essays dient te beoordelen wordt goedgemaakt door de efficiëntie van D-PAC: de tool vraagt enkel maar om te vergelijken en de beste uit elk paar te kiezen.

 

Meer weten?

Neem dan snel contact op met d-pac@uantwerpen.be

 

Comments ( 0 )

    Leave A Comment

    Your email address will not be published. Required fields are marked *